Nghề Tester Là Gì? Công Việc, Kỹ Năng, Lương & Lộ Trình

Nghề tester là gì?

Nghề tester là công việc kiểm thử phần mềm: kiểm tra sản phẩm để phát hiện lỗi và đảm bảo nó hoạt động đúng yêu cầu trước khi đến tay người dùng. Người làm nghề này chịu trách nhiệm về chất lượng — họ nghĩ ra các tình huống có thể khiến phần mềm sai, chạy thử và báo lại cho đội phát triển sửa.

Nói cách khác, nếu lập trình viên là người xây nhà thì tester là người đi kiểm tra từng cánh cửa, ổ điện, đường ống trước khi bàn giao. Với "Hệ thống đặt phòng họp nội bộ" mà tôi hay lấy làm ví dụ, tester sẽ thử đặt phòng trùng giờ, hủy phòng của người khác, để trống ngày… để chắc chắn hệ thống xử lý đúng mọi tình huống, kể cả tình huống xấu.

Nghề tester phù hợp với người cẩn thận, thích tìm lỗi và giao tiếp tốt — không nhất thiết phải giỏi lập trình ngay từ đầu.

Tester làm gì mỗi ngày?

Một ngày của tester không chỉ là "bấm thử app". Công việc xoay quanh một chu trình rõ ràng, gắn liền với quy trình kiểm thử của dự án:

Đọc & phân tích yêu cầu: hiểu tính năng cần làm gì, làm rõ chỗ mơ hồ với BA/dev.

Thiết kế test case: viết ra các kịch bản kiểm thử, cả trường hợp đúng lẫn trường hợp lỗi.

Thực thi kiểm thử: chạy test case, quan sát kết quả thực tế so với mong đợi.

Ghi nhận & theo dõi lỗi: viết bug report rõ ràng, phối hợp dev sửa và retest.

Báo cáo chất lượng: tổng hợp tình trạng test để quản lý quyết định có phát hành hay chưa.

Đây là công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ và tư duy "chỗ nào có thể sai", hơn là gõ code cả ngày.

Tester, QA, QC, QE khác nhau thế nào?

Người mới rất hay nhầm các thuật ngữ này. Nói gọn: QA thiên về quy trình đảm bảo chất lượng cho cả đội; QC/Tester trực tiếp kiểm tra sản phẩm; QE (Quality Engineer) là hướng hiện đại, kết hợp kiểm thử với kỹ năng tự động hóa. Ranh giới thực tế khá mờ và tùy công ty. Muốn hiểu kỹ, đọc QA và QC khác nhau.

Kỹ năng cần có để làm tester

Để vào nghề, bạn cần kết hợp kỹ năng chuyên môn và kỹ năng mềm:

Nhóm kỹ năng | Cụ thể
Nền tảng kiểm thử | Quy trình test, cách viết test case, bug report, các loại kiểm thử
Kỹ thuật | Hiểu SQL cơ bản, đọc log, biết dùng công cụ quản lý lỗi; API/automation ở mức nâng cao dần
Kỹ năng mềm | Cẩn thận, tư duy phản biện, giao tiếp, tiếng Anh đọc hiểu tài liệu

Bạn không cần biết hết ngay từ ngày đầu. Danh sách chi tiết và thứ tự học nằm ở bài tester cần học gì.

Mức lương tester theo cấp bậc

Đây là câu ai cũng quan tâm. Sự thật là mức lương tester phụ thuộc kỹ năng, kinh nghiệm và loại công việc (manual hay automation), nên đừng tin vào một con số cố định. Theo dữ liệu thị trường, fresher thường khởi điểm ở mức phổ biến của ngành IT, còn tester có kỹ năng automation hoặc lên cấp quản lý thu nhập cao hơn đáng kể. Con số cập nhật theo nguồn thật, bạn xem bài lương tester để có bức tranh chính xác.

Lộ trình phát triển: từ fresher đến QA Lead

Nghề tester có đường thăng tiến rõ ràng, không hề "dậm chân":

Fresher/Junior Tester — làm manual, học quy trình và công cụ.

Tester/QC — thành thạo thiết kế test, bắt đầu tự động hóa hoặc test API.

Senior Tester/QA — làm chủ chiến lược test, mentor người mới.

QA Lead/Test Manager — quản lý đội, lập kế hoạch và chịu trách nhiệm chất lượng.

Nhiều bạn rẽ nhánh sang automation, performance hoặc chuyên sâu một domain (ngân hàng, y tế). Chi tiết từng cấp bậc và cách lên nhanh nằm ở bài lộ trình fresher đến QA Lead, còn tổng quan cả nghề thì xem kiểm thử phần mềm là gì.