Selenium Vs Playwright Vs Cypress — Nên Học Cái Nào

Bảng so sánh nhanh 3 tool (đầu bài)

Tóm gọn selenium vs playwright vs cypress: Selenium mạnh nhất về đa ngôn ngữ và độ phủ trình duyệt, hợp dự án lớn có sẵn; Playwright hiện đại, auto-wait tốt, đang dẫn đầu tốc độ tăng trưởng adoption 2026; Cypress dễ học nhất cho người làm front-end JavaScript. Không có tool "tốt nhất tuyệt đối" — chỉ có tool hợp bối cảnh của bạn.

Đây là bảng selenium vs playwright vs cypress mình hay chiếu lên đầu buổi để học viên nắm ngay khác biệt cốt lõi:

Tiêu chí | Selenium | Playwright | Cypress
Ngôn ngữ hỗ trợ | Java, Python, C#, JS, Ruby (đa ngôn ngữ) | JS/TS, Python, Java, .NET | JS/TS
Kiến trúc | Điều khiển browser từ ngoài qua WebDriver (chuẩn W3C) | Điều khiển qua giao thức DevTools/WebSocket, browser context cô lập | Chạy ngay trong browser, cùng vòng lặp sự kiện của app
Auto-wait | Không có sẵn, phải tự chờ (explicit wait) | Có sẵn, chờ element sẵn sàng tự động | Có sẵn, tự retry đến khi element hiện
Cross-browser | Rộng nhất: Chrome, Firefox, Edge, Safari (qua grid) | Chromium, Firefox, WebKit (nhân Safari) | Chrome, Edge, Firefox; WebKit/Safari còn thử nghiệm
Tiếp cận | Dốc hơn (tự lắp ráp nhiều) | Trung bình, tài liệu tốt | Dễ nhất với người biết JS
Cộng đồng | Lâu đời, tài liệu tiếng Việt nhiều | Tăng nhanh, tài liệu chính chủ chất lượng | Mạnh trong giới front-end JS

Suốt bài mình vẫn dùng bối cảnh quen thuộc của series: một Hệ thống đặt phòng họp nội bộ — nhân viên đăng nhập, chọn phòng, chọn khung giờ, gửi lời mời họp. Ta sẽ hình dung viết test tự động cho chính app này bằng từng tool.

Selenium — ưu/nhược

Mở màn phần selenium vs playwright vs cypress bằng "lão làng". Selenium là bộ công cụ automation lâu đời nhất, điều khiển trình duyệt từ bên ngoài qua giao thức WebDriver chuẩn W3C. Nó không chạy trong browser mà "ra lệnh" cho browser thật qua một driver trung gian, nên mô phỏng rất sát người dùng thật.

Điểm mạnh lớn nhất của Selenium là đa ngôn ngữ và độ phủ trình duyệt. Bạn viết được test bằng Java, Python, C#, JavaScript hay Ruby — hợp với đội đã có sẵn codebase bằng ngôn ngữ đó. Với Selenium Grid, bạn chạy song song trên nhiều máy, nhiều trình duyệt kể cả Safari. Đây cũng là tool có nhiều tài liệu tiếng Việt và câu hỏi StackOverflow nhất, nên bí là tra ra.

Ví dụ mở trang đăng nhập của Hệ thống đặt phòng họp bằng Selenium (Python):

```python from selenium import webdriver from selenium.webdriver.common.by import By

driver = webdriver.Chrome() driver.get("https://datphong.local/login") driver.find_element(By.ID, "username").send_keys("nhanvien01") driver.find_element(By.ID, "password").send_keys("123456") driver.find_element(By.CSS_SELECTOR, "button[type=submit]").click() ```

Nhược điểm: Selenium không có auto-wait. Nếu trang tải chậm, element chưa xuất hiện là test rớt ngay, bạn phải tự viết WebDriverWait để chờ — đây là nguyên nhân số một gây test "chập chờn" (flaky) với người mới. Selenium cũng chỉ lo phần điều khiển browser; muốn có test runner, report, assertion bạn phải tự ghép thêm thư viện. Nói cách khác, Selenium cho bạn tự do tối đa nhưng bắt bạn tự lắp ráp nhiều.

Playwright — ưu/nhược

Playwright là framework automation của Microsoft, điều khiển trình duyệt qua giao thức DevTools, có auto-wait sẵn và chạy được trên cả ba nhân trình duyệt Chromium, Firefox, WebKit. Đây là lựa chọn được nhắc tới nhiều nhất trong so sánh playwright vs selenium thời gian gần đây.

Điểm cộng khiến Playwright dẫn đầu tốc độ tăng trưởng adoption 2026: auto-wait thông minh (tự chờ element hiện, ổn định, mới thao tác — giảm hẳn flaky), browser context cô lập giúp mỗi test sạch sẽ, chạy song song nhanh, cùng bộ công cụ đi kèm rất "sướng" như codegen (ghi lại thao tác thành code) và trace viewer (xem lại từng bước khi test rớt). Playwright hỗ trợ JS/TS, Python, Java và .NET nên không kén ngôn ngữ như Cypress.

Cũng màn đăng nhập đó, viết bằng Playwright (JavaScript):

```javascript const { test, expect } = require('@playwright/test');

test('đăng nhập đặt phòng', async ({ page }) => { await page.goto('https://datphong.local/login'); await page.fill('#username', 'nhanvien01'); await page.fill('#password', '123456'); await page.click('button[type=submit]'); await expect(page).toHaveURL(/dashboard/); }); ```

Nhược điểm: Playwright còn khá mới so với Selenium nên tài liệu tiếng Việt và câu hỏi cộng đồng chưa dày bằng, đôi khi bạn phải đọc tài liệu tiếng Anh. Nhân WebKit của Playwright là bản dựng riêng, không phải Safari thật 100%, nên với dự án bắt buộc chứng thực trên đúng Safari của Apple bạn vẫn cần cân nhắc grid thật.

Cypress — ưu/nhược

Cypress là framework automation chạy ngay bên trong trình duyệt, cùng vòng lặp sự kiện với ứng dụng, chỉ hỗ trợ JavaScript/TypeScript và nổi tiếng dễ học nhất cho dân front-end. Trong so sánh cypress vs playwright, khác biệt gốc nằm ở kiến trúc: Cypress "sống" trong browser thay vì điều khiển từ ngoài.

Nhờ chạy in-browser, Cypress có trải nghiệm gỡ lỗi rất trực quan: bạn thấy test chạy theo thời gian thực, "tua lại" từng bước bằng time-travel, và auto-wait/retry sẵn nên ít flaky. Cài đặt nhanh, cú pháp gọn, tài liệu đẹp — người mới biết JavaScript thường viết được test đầu tiên chỉ trong buổi đầu.

Vẫn màn đăng nhập, viết bằng Cypress:

javascript describe('Đặt phòng họp', () => { it('đăng nhập thành công', () => { cy.visit('https://datphong.local/login'); cy.get('#username').type('nhanvien01'); cy.get('#password').type('123456'); cy.get('button[type=submit]').click(); cy.url().should('include', '/dashboard'); }); });

Nhược điểm: Cypress chỉ có JavaScript/TS, nên đội dùng Java/Python/C# sẽ thấy gò bó. Vì chạy trong browser, nó gặp giới hạn với những kịch bản đa tab, đa domain hay iframe phức tạp (dù các bản mới đã cải thiện). Hỗ trợ WebKit/Safari lâu nay vẫn ở dạng thử nghiệm, nên nếu so sánh tool automation ở tiêu chí cross-browser thuần Safari thì Cypress yếu nhất trong ba.

Nên chọn cái nào theo mục tiêu/đội

Đến đây thì khác biệt trong bộ selenium vs playwright vs cypress đã rõ. Câu trả lời thật lòng: chọn theo bối cảnh, không chọn theo trend. Mình gom lại vài tình huống hay gặp để bạn soi mình vào:

Bối cảnh của bạn | Gợi ý ưu tiên
Đội đã có codebase Java/Python/C#, dự án lớn, cần Safari thật + grid | Selenium
Dự án mới, muốn test ổn định, ít flaky, đa ngôn ngữ, có trace/codegen | Playwright
Sản phẩm web front-end, đội thuần JavaScript, ưu tiên gỡ lỗi trực quan | Cypress
Bạn mới hoàn toàn, muốn đi làm nhanh trên thị trường tuyển VN | Selenium hoặc Playwright

Vài lưu ý mình hay dặn học viên: nếu công ty mục tiêu của bạn đăng tin tuyển "Selenium" thì cứ học Selenium trước cho khớp JD, vì đây vẫn là tool xuất hiện nhiều nhất trong tin tuyển tại VN. Nếu bạn được tự chọn cho dự án mới và muốn ít đau đầu với test chập chờn, Playwright là lựa chọn hiện đại đáng cược. Còn nếu bạn vốn là dev front-end muốn tự test sản phẩm của mình, Cypress cho bạn khởi động nhanh nhất.

Điều quan trọng hơn cả tool: bạn phải nắm nền tảng automation testing trước — hiểu locator, chờ đợi (wait), Page Object Model, cách tổ chức test. Nắm gốc rồi thì chuyển tool chỉ là học lại cú pháp trong vài buổi. Muốn hiểu bức tranh tổng thể, đọc thêm bài Automation testing là gì trước khi lao vào tool.

Người mới nên bắt đầu từ đâu

Sau cả bài selenium vs playwright vs cypress, nếu bạn hỏi mình nên học automation tool nào đầu tiên, lời khuyên của mình cho người mới hoàn toàn: chọn một tool và học tới nơi, đừng ôm cả ba cùng lúc.

Lộ trình mình hay gợi ý:

Bước 1 — Chắc nền: nắm HTML/CSS selector, một chút JavaScript hoặc Python, và tư duy test case (viết được kịch bản kiểm thử thủ công trước đã).

Bước 2 — Chọn tool đầu tiên: nếu nhắm thị trường tuyển VN, bắt đầu với Selenium cơ bản vì tài liệu nhiều và JD hay yêu cầu. Nếu muốn trải nghiệm hiện đại, ít flaky, học Playwright cho tester.

Bước 3 — Làm dự án thật: viết một bộ test end-to-end nhỏ cho chính một app như Hệ thống đặt phòng họp: đăng nhập, đặt phòng, kiểm tra thông báo.

Bước 4 — Mở rộng: khi đã vững một tool, học tool thứ hai chỉ mất vài buổi vì tư duy đã có.

Đừng sốt ruột chuyện "học cái nào để không lỗi thời". Cả ba tool trong bộ selenium vs playwright vs cypress đều đang sống khỏe năm 2026, và kỹ năng automation nền tảng của bạn mới là thứ đi theo bạn suốt sự nghiệp, chứ không phải một cái tên tool cụ thể.

Muốn học automation bài bản trên dự án thật, có người kèm cú pháp lẫn tư duy, bạn có thể tham khảo khóa Automation Playwright của IT LEARN.